Kati Evsel Atiklarin Geri Dönüştürülmesinde Ekolojik Yönler Ve Modern Teknolojiler

Ecological Aspects and Modern Technologies in the Recycling of Solid Household Waste

Abstract

Bu makale, katı evsel atıkların (KEA) bertarafı sırasında ortaya çıkan çevresel sorunların analizine ve bu alandaki modern teknolojik çözümlerin değerlendirilmesine adanmıştır. Atık yönetiminin temel yöntemleri — kompostlama, depolama, pnömatik taşıma ve yakma — ele alınmıştır. Özellikle, geleneksel bertaraf yöntemlerinin, özellikle de yakma işleminin, dioksinler, furanlar ve ağır metaller gibi toksik bileşiklerin salınımına yol açtığı, bunun da atmosfer, toprak ve su ekosistemleri üzerinde uzun vadeli olumsuz etkiler yarattığı vurgulanmaktadır. Yakma ürünlerinde, atık sularında ve kül ile cüruf kullanılarak üretilen yapı malzemelerinde kirletici madde içeriklerine ilişkin karşılaştırmalı veriler sunulmuştur. Çalışmada ayrıca, insan kaynaklı yükün azaltılmasına yönelik modern yaklaşımlar — özellikle aşırı adyabatik rejimde gazlaştırma prensiplerine dayalı yenilikçi termal işleme teknolojilerinin uygulanması — üzerinde durulmuştur. Bu süreçler, yüksek enerji verimliliği (yaklaşık %95’e kadar) sağlamakta, toksik bileşiklerin oluşumunu en aza indirmekte ve geniş bir atık yelpazesinin etkin şekilde geri dönüştürülmesine olanak tanımaktadır. Makale, geleneksel atık uzaklaştırma sisteminden kaynakların yeniden kullanımı ve artık atıkların en aza indirilmesini öngören döngüsel ekonomi modeline geçişin önemini tartışmaktadır. Sonuç olarak, atıkların ayrıştırılması, biyolojik geri dönüşümü, enerjiye dönüştürülmesi ve modern izleme sistemlerini içeren bütüncül bir yaklaşımın, sürdürülebilir kalkınma ve kentleşmiş bölgelerde çevresel güvenliğin sağlanması açısından temel koşul olduğu gösterilmektedir.

This article is devoted to the analysis of environmental problems arising during the disposal of solid household waste (SHW) and to the evaluation of modern technological solutions in this field. The main methods of waste management—composting, landfilling, pneumatic transport, and incineration—are examined. Particular emphasis is placed on the fact that conventional disposal methods, especially incineration, lead to the release of toxic compounds such as dioxins, furans, and heavy metals, which have long-term adverse effects on atmospheric, soil, and aquatic ecosystems. Comparative data are presented on pollutant contents in incineration products, wastewater, and construction materials produced using ash and slag. The study also focuses on modern approaches aimed at reducing anthropogenic load, particularly the application of innovative thermal processing technologies based on gasification principles under super-adiabatic conditions. These processes provide high energy efficiency (up to approximately 95%), minimize the formation of toxic compounds, and enable the efficient recycling of a wide range of waste types. The article discusses the importance of transitioning from traditional waste disposal systems to a circular economy model that emphasizes resource reuse and the minimization of residual waste. In conclusion, it is demonstrated that a holistic approach incorporating waste separation, biological recycling, energy recovery, and modern monitoring systems is a fundamental requirement for sustainable development and for ensuring environmental safety in urbanized areas.